Trang chủHoạt động ngànhGiáo dục sức khỏe

Dị ứng sữa- một số điều cần biết

Dị ứng sữa một trong những dị ứng thức ăn phổ biến nhất ở trẻ em. Nó là một phản ứng bất thường của hệ miễn dịch với sữa và các sản phẩm từ sữa. Sữa bò là nguyên nhân thường gặp, tuy nhiên sữa cừu, dê, trâu và các động vật có vú khác cũng có thể gây nên phản ứng.

Ảnh minh họa

Nguyên nhân

Tất cả các dị ứng do thực phẩm đều gây ra bởi sự rối loạn hệ thống miễn dịch. Hệ thống miễn dịch nhận diện một số protein của sữa là có hại và kích hoạt sản xuất kháng thể globulin miễn dịch E (IgE) để trung hòa protein (kháng nguyên). Lần tiếp theo khi bạn tiếp xúc với các protien này, kháng thể IgE sẽ nhận ra chúng và gửi tín hiệu đến hệ thống miễn dịch để giải phóng histamine và các hóa chất khác, gây ra một loạt các dấu hiệu và triệu chứng dị ứng.

Có 2 loại protein chính trong sữa bò có thể gây ra phản ứng dị ứng:

- Casein: được tìm thấy trong phần rắn (sữa đông) sau khi sữa đông vón lại.

- Whey: được tìm thầy trong phần lỏng còn lại của sữa sau khi sữa đông vón.

Cơ thể có thể bị dị ứng với chỉ một hoặc cả hai loại protein. Những protein này có thể rất khó tránh bởi vì nó cũng có trong một vài thực phẩm chế biến sẵn. Hầu hết những ai có phản ứng với sữa bò cũng sẽ phản ứng với sữa cừu, sữa dê... Ít khi những người bị dị ứng với sữa bò cũng bị dị ứng với sữa đậu nành.

Các yếu tố nguy cơ

Các yếu tố sau có thể tăng nguy cơ xuất hiện dị ứng sữa:

- Các dị ứng khác: Nhiều trẻ dị ứng sữa cũng có các dị ứng khác, dị ứng sữa thường sẽ xuất hiện đầu tiên.

- Viêm da dị ứng: Trẻ em bị viêm da dị ứng, một tình trạng viêm da mạn tính phổ biến, có khả năng bị dị ứng thực phẩm nhiều hơn.

- Tiền sử gia đình: Nguy cơ dị ứng thực phẩm của một người tăng lên nếu bố hoặc mẹ hoặc cả hai có dị ứng thực phẩm hoặc dị ứng khác như bệnh sốt mùa hè (sốt mùa cỏ khô), hen phế quản, mề đay hoặc chàm (eczema).

- Tuổi: Dị ứng sữa thường gặp hơn ở trẻ em. Khi lớn lên, hệ thống tiêu hóa trưởng thành và cơ thể trẻ ít có khả năng phản ứng với sữa hơn.

Ảnh minh họa

Dấu hiệu thường gặp

Các triệu chứng của dị ứng sữa khác nhau ở từng người và xảy ra một vài phút đến một vài giờ sau khi uống sữa hay ăn các sản phẩm từ sữa.

- Ngay sau khi sử dụng sữa, các dấu hiệu và triệu chứng của dị ứng sữa có thể bao gồm: nổi mề đay, thở khò thè, nôn…

- Các dấu hiệu có thể xuất hiện sau một thời gian: đi ngoài phân lỏng, có thể có máu; tiêu chảy, co thắt bụng; ho hoặc thở khò khè, chảy nước mũi, chảy nước mắt; phát ban ngứa trên da, thường ở xung quanh miệng; đau bụng,..

Phản vệ

Dị ứng sữa có thể gây phản vệ, một phản ứng đe dọa đến tính mạng mà có thể làm hẹp đường thở và cản trở hô hấp. Sữa là thức ăn phổ biến nhất đứng hàng thứ ba gây nên phản vệ, sau lạc và hạnh nhân.

Các dấu hiệu và triệu chứng của phản vệ bắt đầu sớm ngay sau khi dùng sữa và có thể bao gồm:

- Co thắt đường thở, bao gồm cả phù nề hầu họng gây khó thở.

- Đỏ bừng mặt

- Ngứa da

- Tình trạng sốc, với triệu chứng tụt huyêt áp

Sữa thay thế cho trẻ sơ sinh

Một vài nghiên cứu chỉ ra rằng cho bú sữa mẹ trong 4 đến 6 tháng đầu của bé thay vì sử dụng sữa bò công thức theo tiêu chuẩn có thể giúp ngăn chặn dị ứng sữa. Ở trẻ em bị dị ứng với sữa, cho trẻ bú sữa mẹ và sử dụng công thức sữa ít gây dị ứng có thể dự phòng được các phản ứng dị ứng.

Sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng tốt nhất cho trẻ. Cho bú sữa mẹ trong ít nhất 4 đến 6 tháng đầu sau sinh nếu có thể, đặc biệt với các trẻ có nguy cơ cao bị dị ứng sữa.

- Các sữa công thức giảm dị ứng được sản xuất bằng cách sử dụng các men (enzyme) để bẻ gẫy các protein của sữa. Quá trình tiếp theo bao gồm đun nóng và lọc. Tùy thuộc vào mức độ xử lý, sản phẩm có thể được phân loại như thủy phân một phần hoặc hoàn toàn.  Một vài sữa công thức giảm dị ứng không được làm từ sữa, nhưng thay vào đó nó sẽ có các axít-amin. Bên cạnh các sản phẩm được thủy phân hoàn toàn, các sữa công thức dựa trên các axít-amin ít có khả năng gây các phản ứng dị ứng hơn.

Sữa công thức từ đậu nành dựa trên protein của đậu nành thay vì sữa. Sữa công thức từ đậu nành được tăng cường để có dinh dưỡng đầy đủ. Nhưng một vài trẻ em bị dị ứng với sữa cũng có thể bị dị ứng với đậu nành.

Nếu bạn đang cho con bú và con bạn bị dị ứng sữa, các protein của sữa bò đi qua sữa mẹ có thể gây phản ứng dị ứng. Khi đó bạn cần phải loại bỏ các sản phẩm có sữa ra khỏi khẩu phần của bạn. Nói chuyện với bác sĩ nếu bạn biết hoặc nghi ngờ con bạn bị dị ứng sữa và có các dấu hiệu của dị ứng sau khi được bú sữa mẹ. Nếu bạn hoặc con bạn đang trong chế độ ăn không có sữa, bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng có thể giúp bạn xây dựng bữa ăn cân bằng về dinh dưỡng. Bạn hoặc con bạn cần phải dùng thực phẩm bổ sung để thay thế canxi hay các chất dinh dưỡng có trong sữa, như vitamin D và B2.

Lan Uyển (t/h)

 

 

 


Phản hồi

Thông tin người gửi phản hồi