Trang chủHoạt động ngànhGiáo dục sức khỏe

Tiểu tiện ra máu – Phân biệt và nguyên nhân

Tiểu ra máu (đái máu) là tình trạng xuất hiện máu trong nước tiểu. Nhiều trường hợp có thể tự khỏi, tuy nhiên có đến 95% trường hợp đái máu lại là dấu hiệu của một số bệnh lý nguy hiểm. Phân biệt và tìm ra nguyên nhân để có hướng xử trí được nhiều người quan tâm.

Ảnh minh họa

1. Phân biệt tiểu máu và nước tiểu có màu đỏ

- Đái máu là khi nước tiểu có màu đỏ sẫm màu dễ dàng nhận biết bằng mắt thường thì gọi là đái máu đại thể. Đái máu đại thể ở mức độ ít sẽ có màu hồng nhạt, ở mức độ nhiều sẽ có màu đỏ thẫm kèm theo máu cục. Một số ít trường hợp nước tiểu lại màu nâu sẫm kèm theo lắng cặn nâu. Nếu nước tiểu có màu bình thường, mắt thường không thấy có máu nhưng khi xét nghiệm tế bào học lại thấy có số lượng hồng cầu >10.000 hồng cầu/ml thì được gọi là đái máu vi thể. Bệnh lý này thường được phát hiện tình cờ khi người bệnh xét nghiệm nước tiểu thông qua khám định kỳ.

- Nước tiểu có màu đỏ khi: do một số thức ăn có nhuộm phẩm màu hoặc thức ăn tự nhiên gây màu đỏ nước tiểu như củ dền, củ cải đường, dâu đen, quả mâm xôi hay rau chua... là những tác nhân được đánh giá là vô hại; sử dụng một số thuốc gây đỏ nước tiểu như kháng sinh Rifampicin, Metronidazol...); phụ nữ đang có kinh nguyệt khi đi tiểu có thể lẫn máu; tiểu ra máu sau quan hệ hay trong khi quan hệ có thể do quan hệ chưa đúng cách khiến tổn thương, xây xát niệu đạo, lúc này máu xuất hiện ở đường âm đạo nữ giới, còn ở nam giới khi xuất tinh bị ra máu dẫn đến đi tiểu có lẫn chút máu.

2. Nguyên nhân

- Do bệnh lý ở bàng quang: Bệnh lý thường gặp nhất là sỏi bàng quang, túi thừa, viêm bàng quang do virus, u bàng quang. Triệu chứng nhận biết là khó tiểu, tiểu lắt nhắt, tiểu ra máu, thường phát hiện nhờ siêu âm.

- Do bệnh lý ở niệu đạo - tuyến tiền liệt: Đối với nam giới, bệnh lý gây tiểu máu thường do phì đại tuyến tiền liệt hoặc ung thư tiền liệt tuyến. Có thể nhận biết khi thấy khó đi tiểu, tiểu lắt nhắt, són tiểu, khi siêu âm thấy tuyến tiền liệt lớn. Còn đối với phụ nữ đái máu có thể do polyp niệu đạo.

- Do các bệnh lý về thận: Là nguyên nhân phổ biến nhất gây nên tình trạng đái máu. Các bệnh lý về thận liên quan có thể kể đến:

+ Sỏi thận: Là chứng bệnh hay gặp và dễ gây tiểu máu nhất. Người bệnh thường sẽ có cơn đau sỏi thận trong tiền sử.

+ Lao thận: thường ứng với chứng đái máu vi thể. Lao thận thường đi kèm với tổn thương viêm bàng quang. Triệu chứng dễ thấy là tiểu ra máu cuối bãi, tiểu mủ, hay đi tiểu lắt nhắt, són tiểu, đau khi tiểu xong.

+ Ung thư thận: tiểu ra máu xuất hiện trong 70% trường hợp ung thư thận. Triệu chứng thường thấy là mức độ tiểu ra máu nặng, nhiều, không gây đau, khi sờ hố chậu phải thấy có u.

+ Thận đa nang: Người bệnh sẽ cảm thấy đau thắt lưng, tiểu ra máu, tiểu ra mủ, nồng độ ure máu tăng, phát hiện khối u vùng hố thận khi khám.

+ Viêm cầu thận cấp: Thường gắn với đái máu vi thể. Trước đó bệnh nhân thường có dấu hiệu nhiễm trùng da, họng, đi kèm với sốt, đau ở 2 bên vùng thắt lưng.

+ Nhồi máu thận: Bệnh nhân đột ngột đau vùng thắt lưng 1 bên, tiểu ít, có khả năng mắc kèm bệnh tim.

+ Viêm thận - bể thận: triệu chứng sốt cao rét run, tiểu buốt, tiểu lắt nhắt, đau vùng thắt lưng, thận to và đau, cảm thấy đau vùng dưới rốn. Ngoài ra còn có thể liên quan đến bệnh sán máng gây vỡ thận, bệnh thận IgA hoặc hội chứng Alport.

+ Do chấn thương (chấn thương thận, chấn thương niệu, chấn thương bàng quang, chấn thương vùng chậu hay vùng thắt lưng). Tình trạng tiểu ra máu cũng có thể xuất hiện sau khi vận động mạnh như bơi lội, chạy, đá bóng, đấm bốc... gây chấn thương. Tuy nhiên tình trạng này không kéo dài lâu và dần hồi phục như bình thường từ 24 - 48 giờ.

CN. Vũ Văn Trình (t/h)

 

Phản hồi

Thông tin người gửi phản hồi