Trang chủHoạt động ngànhGiáo dục sức khỏe

Biến chứng liệt nửa mặt do lạnh đột ngột

Liệt nửa mặt xảy ra do hậu quả của liệt thần kinh số 7 ngoại biên. Vào thời điểm đợt rét đậm, nhiều người hoảng hốt khi ngủ dậy phát hiện bị méo miệng (liệt nửa mặt). Làm thế nào để phòng tránh biến chứng liệt mặt vào mùa đông trở lên cần thiết đối với mọi người, đặc biệt là ở người cao tuổi.

Ảnh minh họa

1. Nguyên nhân

Có nhiều nguyên nhân gây liệt mặt, méo miệng, nhưng 75% là do lạnh đột ngột làm ảnh hưởng tới dây thần kinh số 7, gây liệt mặt ngoại biên. Đa phần người bệnh khi ngủ dậy đi tiểu đêm gặp lạnh đột ngột do phòng ngủ không kín gió, hoặc khi ra khỏi nhà gặp lạnh đột ngột, khi trở về bỗng thấy một bên mặt hơi cứng, tê khác thường, sệ xuống, miệng méo sang một bên. Lý do là dây thần kinh số 7 bị nhiễm lạnh đột ngột. Đoạn dây thần kinh số 7 nằm trong ống xương đá, vốn dĩ đã bị lạnh (do không có cơ che phủ dây thần kinh), do đó khi gặp gió lạnh đột ngột, không khí lạnh buốt từ bên ngoài khiến cho nó càng nhanh bị nhiễm lạnh thêm. Khi bị nhiễm lạnh đột ngột, mạch máu bị co thắt lại, dẫn đến thiếu máu nuôi dưỡng và sưởi ấm làm cho dây thần kinh sẽ bị phù nề, bị chèn ép và dẫn đến liệt.

Liệt dây thần kinh số 7 ngoại biên, ngoài nguyên nhân do lạnh là chủ yếu, một số trường hợp có thể do nhiễm virút cúm bởi độc lực của chúng làm ảnh hưởng xấu đến dẫn truyền của dây thần kinh số 7.

2. Biểu hiện của bệnh

Triệu chứng phổ biến nhất của bệnh là liệt toàn bộ hoặc một phần cơ mặt, mờ nếp nhăn trên trán, má, mũi. Vì vậy, thường người bệnh vừa ngủ dậy và có thể tự mình phát hiện qua hoạt động vệ sinh buổi sáng như khó chải răng, khó súc miệng, khó ăn sáng nhất là khi soi gương thấy mất cân xứng nửa mặt, nhân trung, môi miệng xếch về một bên, không nhắm kín được mắt ở bên liệt, nét mặt mất sự linh hoạt hoặc không chúm môi được. Người bệnh phát hiện ra mình nói ngọng, khó nói, miệng khép không kín và chảy nhiều nước dãi, nước mắt chảy nhiều hơn bình thường. Một số trường hợp bị loạn vị giác (không nhận biết chua, cay…) hoặc bị rối loạn thính giác (nghe kém hẳn).

Bệnh tuy không nguy hiểm đến tính mạng nhưng gây nhiều khó khăn cho người bệnh trong sinh hoạt, giao tiếp (do ngại giao tiếp do nói không được tốt), ăn, uống  hàng ngày. Tuy vậy, nếu được phát hiện sớm, điều trị đúng cách, bệnh có thể được chữa khỏi từ 70 - 100%. Trường hợp nhẹ có thể hồi phục sau vài tuần, nếu nặng có thể vài tháng.

3. Phòng bệnh

Điều quan trọng nhất phòng liệt nửa mặt là tránh gió lạnh đột ngột. Vì vậy, buổi tối trước khi đi ngủ cần đóng kín cứa để tránh gió lùa và không để không khí lạnh ở ngoài tràn vào phòng ngủ. Lúc ngủ, cơ thể phải được ấm từ đầu đến chân. Nên dùng máy điều hòa nóng, nhất là có trẻ nhỏ và người cao tuổi (tránh dùng bếp củi, bếp than sẽ rất dễ ngộ độc khí CO), để sẵn một chiếc mũ ấm và một áo khoác ấm hoặc một chiếc chăn nhỏ, khi tỉnh dậy đi tiểu cần đội mũ, khoác áo ấm hoặc khoác chăn để tránh lạnh đột ngột. Khi ra khỏi nhà cần được mặc ấm cơ thể (mặc quần áo thật ấm, cổ quàng khăn len, đầu đội ngủ ấm, bàn tay, bàn chân cần đi tất), nên đeo khẩu trang rộng có 2 lớp để vừa giữ ấm cho mặt, mũi còn có giá trị che bụi, khi bẩn. Những ngày trời lạnh, giá rét khi đưa các cháu đi học, đi chơi không nên cho các cháu ngồi phía trước xe.

CN. Vũ Văn Trình (t/h)

 

Phản hồi

Thông tin người gửi phản hồi