Trang chủDân số - KHHGĐ

Tăng cường can thiệp giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh tại Nam Định
Ảnh minh họa

Tỷ số giới tính khi sinh là số bé trai sinh ra còn sống trên 100 bé gái sinh ra còn sống trong một khoảng thời gian xác định thường là một năm tại một quốc gia, một vùng hay một tỉnh. Theo quy luật tự nhiên, trung bình cứ sinh 100 bé gái thì sẽ có tương ứng khoảng từ 103 đến 106 bé trai được sinh ra. Trước đây, nói chung hằng năm, trẻ em được sinh ra ở nước ta đều theo quy luật này. Tuy nhiên, năm 2006, trung bình cứ 100 bé gái thì tương ứng có tới 110 bé trai được sinh ra. Điều này làm nổi lên vấn đề về mất cân bằng giới tính khi sinh (MCBGTKS) ở Việt Nam.

Trong những năm gần đây, tỷ số giới tính khi sinh (TSGTKS) vẫn tiếp tục tăng và ở mức cao, năm 2017 là 112,4 bé trai/100 bé gái. Các nhà nhân khẩu học trong và ngoài nước đều dự báo TSGTKS của Việt Nam sẽ còn tiếp tục tăng nhanh và ngày càng nghiêm trọng trong thời gian tới. MCBGTKS sẽ ảnh hưởng tiêu cực tới cấu trúc dân số của Việt Nam trong tương lai, dẫn tới dư thừa nhiều nam giới trong xã hội. Việc thiếu phụ nữ sẽ làm cho rất nhiều nam giới khó khăn trong việc tìm bạn đời để kết hôn. Nếu không có những biện pháp can thiệp kịp thời, dự tính đến năm 2050, Việt Nam sẽ phải đối mặt với một viễn cảnh dư thừa từ 2,3 đến 4,3 triệu nam giới không tìm được vợ để kết hôn.

Do vậy, từng bước khống chế tốc độ gia tăng TSGTKS, tiến tới đưa TSGTKS trở lại mức cân bằng tự nhiên là một yêu cầu cấp thiết góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Nam Định là một tỉnh đặc trưng của vùng đồng bằng sông Hồng, tư tưởng Nho giáo phương Đông đã ăn sâu vào tiềm thức của người dân đặc biệt là người dân đang sinh sống tại vùng nông thôn. Sự ưa thích con trai, đặc biệt là những quan niệm “Trọng nam, hơn nữ”, có con trai để “nối dõi tông đường”, “có người thờ cúng tổ tiên”... vẫn còn ngự trị trong tư tưởng một số đông người dân. Sự thúc ép của cha mẹ, sự khích bác của bạn bè và sự dằn vặt về trách nhiệm đã khiến nhiều gia đình tìm mọi cách để sinh được con trai.

Nam Định có 3 huyện ven biển chiếm 36% dân số toàn tỉnh với nghề nghiệp chính là đánh bắt, nuôi trồng thuỷ, hải sản và làm muối. Ở các gia đình ngư dân, người đàn ông có công việc chính là đi biển, trong khi công việc của người phụ nữ là nội trợ, buôn bán nhỏ và các hoạt động hỗ trợ cho công việc của người đàn ông như: đan lưới, vá lưới, tiêu thụ và chế biến những sản vật được khai thác từ biển. Chính vì vậy, để có người đi biển, không có sự lựa chọn nào khác ngoài việc phải sinh được ít nhất một người con trai, người làm ra kinh tế cho gia đình.

Sự bất bình đẳng giới vẫn còn diễn ra tại một bộ phận đáng kể trong cộng đồng dân cư trên địa bàn tỉnh Nam Định. Vai trò của người phụ nữ trong gia đình và xã hội còn hạn chế; giá trị của phụ nữ, trẻ em gái không được đề cao. Người già ở Nam Định sống tại khu vực nông thôn chiếm tỷ lệ cao, phần lớn không có lương hưu, sống  phụ  thuộc  vào  con cái . Vì vậy, tư tưởng “Trẻ cậy cha, già cậy con”, “Dưỡng tử phòng lão” tồn tại khá nặng nề, việc cần có con trai để nương tựa lúc về già cũng đã tạo áp lực cho tình trạng MCBGTKS như hiện nay.

Số liệu thống kê cho thấy tỷ số giới tính khi sinh của tỉnh Nam Định đã tăng nhanh và luôn cao hơn rất nhiều so với mức trung bình cả nước. Năm 2009, tỷ số này là 116,4 bé trai/100 bé gái, cao hơn 5,9 điểm phần trăm so với bình quân cả nước (110,5/100) và là 1 trong 5 tỉnh có tỷ lệ mất cân bằng giới tính khi sinh cao nhất. Sau những nỗ lực trong triển khai các hoạt động tuyên truyền vận động, tỷ số giới tính khi sinh toàn tỉnh đã giảm xuống còn là 114,5 bé trai/100 bé gái (năm 2017 và 2018).Tuy nhiên, với tỷ số giới tính khi sinh ở mức 114,5 bé trai/100bé gái thì vẫn là một con số cao so với tỷ lệ bình quân của cả nước (112,4/100). Tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh xảy ra ở khắp các huyện trên địa bàn tỉnh kể cả nơi có đông đồng bào giáo dân (Nghĩa Hưng, Xuân Trường, Giao Thủy), ở cả những vùng ven biển (Hải Hậu, Giao Thủy, Nghĩa Hưng), vùng đồng chiêm trũng (Ý Yên).

Trong thời gian tới, tỉnh Nam Định vẫn cần phải nỗ lực hơn nữa trong việc tăng cường cơ chế phối hợp liên ngành và thúc đẩy sự tham gia của các tổ chức xã hội, bao gồm cả những nỗ lực nhằm giải quyết phân biệt đối xử đối với phụ nữ và trẻ em gái vốn đã ăn sâu bám rễ và là nguyên nhân chính dẫn đến việc lựa chọn giới tính trước khi sinh; để mọi người dân cùng tuân thủ việc sinh con theo quy luật tự nhiên, góp phần giảm thiểu tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh như hiện nay.

Đặng Ngọc Văn- Chi cục Dân số- KHHGĐ tỉnh Nam Định

 

Phản hồi

Thông tin người gửi phản hồi